انجمن مس ایران در سالهای اخیر کوشیده تا ضمن برقراری نشستهای مختلف، چالشهای حاکم بر زنجیره مس را شناسایی کند. در همینحال با شناخت ظرفیتهای تولید در این بخش، مسیر توسعه صنعت مس را هموار کند. چنانچه مشکلات حاکم بر این بخش مرتفع شود و دولت همراه صنعتگران باشد، امکان رونق این حوزه و اثرگذاری آن بر اقتصاد خواهد بود. انتظار میرود وزارت صنعت، معدن و تجارت در این مسیر حامی معدنکاران و فعالان حوزه مس باشد. در این راستا نشست تخصصی با عنوان «الزامات رشد ۱۳ درصدی مس» با محوریت چالشها و راهکارهای دستیابی به این هدف توسط انجمن مس ایران و همکاری اتاق بازرگانی ایران در تاریخ سهشنبه ۱۲ تیرماه برگزار شد. در ادامه بخش سوم از این نشست را میخوانید.
اتخاذ رویکردی برای همگامی با دنیا
مهندس میرزایی، مدیرعامل شرکت تلاشگران زرمس ایرانیان با تاکید مضاعف بر مشکلات و چالشهای پیش روی فعالان بخش معدن در تامین ماشینآلات، اظهار کرد: تامین ماشینآلات یکی از کمبودهای جدی پیش روی تولید مس است. هیچ رویکرد مشخصی برای تامین ماشینهای موردنیاز در این زنجیره وجود ندارد. هیچ نمایندگی رسمی از شرکتهای معتبر بینالمللی فعال در حوزه ماشینهای معدنی در کشور فعالیت ندارد. نبود دسترسی به تجهیزات بهروز دنیا، اجرای بسیاری از پروژههای در حال فعالیت زنجیره مس را تحت تاثیر منفی قرار میدهد. علاوهبراین امکانی برای برقراری تعامل سازنده با شرکتهای تولیدکننده ماشینهای معدنی در دنیا وجود ندارد.
وی افزود: تغییر سیاستهای کلان حاکم بر این بخش ضروری به نظر میرسد. تحقق اهداف توسعهای در زنجیره مس نیازمند بازنگری در شرایط تولید است.
تفاوت صنایع کوچک و بزرگ را دریابید
مهندس حرّی در این نشست تاکید کرد: مشکلات پیش روی تولید در زنجیره مس کشور، جدای از مشکلات و کمبودهای اقتصادی کشور نیست. تحقق رشد اقتصادی سالانه ۸ درصدی نیازمند جذب سرمایه بالا است. شرکت ملی مس ارتباطات دولتی و امکانات وسیعی دارد و عملکرد آن قابلیت قیاس با فعالان بخش خصوصی ندارد اما بخش خصوصی از توان قابلتوجهی برای فعالیت در زنجیره مس برخوردار است که هنوز شکوفا نشده است.
وی ادامه خاطرنشان شد: برقراری تعامل با دنیا، بزرگترین درخواست فعالان بخش تولید در زنجیره مس کشور است. تولید در این زنجیره در موقعیت کنونی تنها با تکیهبر یارانه انرژی ممکن است. در غیر این صورت تولید و صادرات مس از صرفه اقتصادی خارج میشود.
مهندس حرّی تشریح کرد: ارزانفروشی ارز، دیگر چالشی است که روند تولید و تجارت در زنجیره مس را تحت تاثیر منفی قرار داده است. در همینحال وضع عوارض صادراتی روند سودآوری در زنجیره مس را بهشدت متاثر کرده است. بنابراین انتظار میرود مسیر دریافت این عوارض، تسهیل شود. صادرات تنها راه تداوم تولید و توسعه در یک صنعت است و تداوم آن ضروری به نظر میرسد.
وی در ادامه تاکید کرد: شرایط تولید و سودآوری برای واحدهای کوچک و متوسط بسیار متفاوت از واحدهای بزرگ است. واحدهای بزرگ تولیدکننده مس مشکلات بسیار متفاوتی از واحدهای کوچک دارند و باید چالشهای پیش روی عملکرد آنها به درستی بررسی شود.
چالش آب و انرژی مانع رشد
مهندس نوری، دبیر کمیته محیط زیست انجمن مس ایران در ادامه اشاره کرد: هدفگذاری رشد تولید ۱۳ درصدی از بخش معدن بسیار قابل توجه است. با تداوم روند کنونی و سیاستهای حاکم بر بخش معدن، تحقق این هدف ناممکن است. تولید و توسعه در زنجیره مس نیازمند تامین آب است. در حال حاضر تغییر کاربری آب به آب صنعتی بسیار سخت است. در اروپا برابر ۵۷ درصد از آب به صنعت اختصاص مییابد و در ایران برابر ۲ تا ۳ درصد برآورد میشود. قوانین کشور ما اجازه نمیدهد آب را به راحتی تغییر کاربری به صنایع دهیم. در همینحال با توجه به ناترازی تولید و مصرف انرژی برق و گاز در کشور، تداوم تولید و توسعه در بخش معدن، غیرممکن است. همچنین فعالان بخش مس در تامین سوخت با کمبود جدی روبرو هستند. مهندس نوری گفت: دریافت مجوز برای انجام فعالیت در بخش معدن و صنایع معدنی مس بهشدت دشوار و حتی در مواردی ناممکن است و احداث کارخانههای فرآوری در محدوده معادن بسیار دشوار شده است.
کمبود نیروی انسانی، مانع رشد
مهندس توسلی از شرکت بابک مس ایرانیان در این نشست تاکید کرد: با توجه به مهاجرتی که در سالهای اخیر در کشور شاهد آن بودیم، کمبود نیروی انسانی به یکی از بزرگترین چالش پیش روی تولید و تولیدکنندگان در آینده نزدیک بدل خواهد شد. کمبود نیروی انسانی متخصص مانع اجرای طرحهای توسعهای در کشور است. یعنی حتی اگر منابع مالی موردنیاز برای صنایع تامین شود، باز هم با چالش جدی کمبود نیروی انسانی روبرو خواهیم بود.